Eski Sistemden Veri Taşıma: En Çok Zaman Alan Kısım
Veri göçü teknik bir kopyalama değil, arkeolojik bir kazıdır. Gerçekçi bir plan nasıl yapılır?
Görsel: Pixabay · Pixabay Lisansı
Neden bu kadar uzun sürer?
Veriyi kopyalamak kolaydır. Verinin ne anlama geldiğini anlamak zordur.
Eski sistemler yıllar içinde kural dışı kullanımlarla dolar. Bir alan, adının söylediğinden farklı bir bilgiyi taşıyor olabilir.
Kendi göç çalışmalarımızda, ilişkisel bağlantıların adlarının yanıltıcı olduğu durumlarla karşılaştık. Alan adına güvenip eşleme yapmak, sessiz ve yaygın veri bozulmasına yol açar.
Adım bir: keşif
Tabloları ve alanları listelemekle başlayın. Her alan için gerçek içeriğe bakın, tanımına değil.
Örnek kayıtları inceleyin. Aynı alanda farklı biçimlerde yazılmış veriler, dönüştürme kurallarını belirler.
Kullanılmayan tabloları erken tespit edin; taşımayacağınız veriyi analiz etmek zaman kaybıdır.
Adım iki: temizlik kararları
Yinelenen kayıtlar birleştirilecek mi, olduğu gibi mi taşınacak?
Eksik zorunlu alanlar nasıl doldurulacak?
Geçersiz tarihler, bozuk karakterler ve tutarsız kodlar için kural belirleyin.
Bu kararları müşteri tarafıyla birlikte alın; teknik ekip tek başına karar veremez çünkü kararlar iş anlamı taşır.
Adım üç: eşleme tablosu
Her eski alanın yeni sistemdeki karşılığını yazın. Karşılığı olmayanları da işaretleyin.
Dönüşüm gerektiren alanlar için kuralı açıkça yazın.
Bu tablo, göç betiğinin şartnamesidir ve gözden geçirilmelidir.
Adım dört: deneme göçü
Gerçek veriyle en az iki kez deneme yapın. İlk deneme hataları, ikinci deneme süreyi gösterir.
Deneme sonrası doğrulama yapın: kayıt sayıları, toplam tutarlar ve rastgele seçilmiş kayıtların satır bazlı karşılaştırması.
Toplam sayıların tutması yeterli değildir; içerik doğrulaması şarttır.
Adım beş: geçiş günü
Eski sistemde yazma işlemlerinin durduğu bir kesme anı belirleyin.
Göç süresini deneme sonuçlarına göre hesaplayın ve pay bırakın.
Geri dönüş planı hazır olmalıdır. Göç başarısız olursa eski sisteme dönebilmelisiniz.
Kritik uyarı: yedek ve doğrulama
Üretim verisi üzerinde çalışan hiçbir betik, önce içeriği okunmadan çalıştırılmamalıdır.
Sabit dosya adlarıyla çalışan betikler tehlikelidir; yanlışlıkla eski bir sürüm çalıştırılabilir. Zaman damgalı dosya adı kullanın ve çalıştırmadan önce dosyanın içeriğini geri okuyun.
Silme ve üzerine yazma işlemlerinden önce neyin kaybedileceğini listeleyin ve yedeğin gerçekten alındığını kanıtlayın.
Doğrulama yöntemleri
Kayıt sayılarını karşılaştırmak ilk adımdır ama yeterli değildir.
İkinci adım toplam kontrolüdür: finansal alanların toplamları iki sistemde eşleşmelidir.
Üçüncü ve en önemli adım satır bazlı karşılaştırmadır. Rastgele seçilmiş kayıtları eski ve yeni sistemde yan yana koyup alan alan kontrol edin.
Bu kontrolü elle değil betikle yapın; yüz kaydı elle karşılaştırmak hem yavaş hem güvenilmezdir.
Türkçe karakter içeren alanlarda kodlama sorunları sessizce oluşur; karşılaştırmaya bu alanları mutlaka dahil edin.
Göç sonrası ilk hafta
Kullanıcılardan gelen "bu kayıt yanlış" bildirimlerini toplayın ve kategorize edin.
Aynı tür hatanın tekrar etmesi, eşleme kuralında sistematik bir sorun olduğunu gösterir ve toplu düzeltme gerektirir.
Eski sistemi salt okunur modda açık tutun; karşılaştırma yapma imkânı, bu dönemde en değerli araçtır.
Düzeltmeleri kayıt altına alın; hangi kayıtların elle değiştirildiğini bilmek, ileride çıkacak sorularda gereklidir.
Sık sorulanlar
Veri göçü ne kadar sürer?
Kayıt sayısından çok, veri kalitesine ve alan sayısına bağlıdır. Keşif ve eşleme genellikle betik yazmaktan uzun sürer; tipik bir projede göç toplam sürenin dörtte birini alabilir.
Eski sistemi ne kadar süre açık tutmalıyım?
En az bir muhasebe dönemi, mümkünse bir yıl. Salt okunur erişim, geçmiş kayıtlara bakma ihtiyacını karşılar ve olası uyuşmazlıklarda kanıt sağlar.
Göç sırasında sistem kapalı mı kalmalı?
Yazma işlemlerinin durduğu kısa bir kesme penceresi gerekir. Süre, deneme göçlerinde ölçülmelidir. Büyük veritabanlarında iki aşamalı aktarım, bu pencereyi dakikalara indirir.



